Historia Artemide jest nierozerwalnie związana z osobą Ernesto Gismondiego – jednego z najwybitniejszych przedstawicieli włoskiego designu i przedsiębiorczości XX wieku. To właśnie jego wizja sprawiła, że niewielka mediolańska firma założona pod koniec lat 50. przekształciła się w jednego z najważniejszych producentów oświetlenia na świecie.

Urodzony w 1931 roku w Sanremo Gismondi nie był klasycznym projektantem wzornictwa przemysłowego. Jego wykształcenie miało charakter techniczny i naukowy. Ukończył inżynierię lotniczą na Politecnico di Milano, a następnie inżynierię rakietową w Rzymie. Wiedza zdobyta podczas studiów miała ogromny wpływ na jego późniejsze podejście do projektowania produktów oraz rozwoju Artemide.

W czasach, gdy większość producentów oświetlenia skupiała się głównie na dekoracyjnej funkcji lamp, Gismondi postrzegał światło jako narzędzie technologiczne mogące wpływać na sposób życia, pracy i funkcjonowania człowieka. Ta idea stała się fundamentem całej filozofii Artemide.

Założenie Artemide i narodziny nowej epoki włoskiego designu

W 1959 roku wspólnie z architektem Sergio Mazzą założył Studio Artemide, które w krótkim czasie przekształciło się w Artemide Group. Od początku firma wyróżniała się niezwykle nowoczesnym podejściem do projektowania oraz wykorzystania nowych materiałów.

Gismondi jako jeden z pierwszych projektantów we Włoszech zaczął wykorzystywać tworzywa sztuczne oraz technologie inspirowane przemysłem lotniczym i rakietowym. Dzięki temu Artemide mogła tworzyć produkty znacząco różniące się od tradycyjnych lamp dostępnych na rynku.

W kolejnych dekadach firma współpracowała z największymi nazwiskami światowego designu, takimi jak:

• Vico Magistretti,
• Richard Sapper,
• Michele De Lucchi,
• Ettore Sottsass,
• Mario Botta,
• Zaha Hadid,
• Norman Foster,
• Herzog & de Meuron.

To właśnie umiejętność łączenia wybitnych projektantów z zaawansowaną technologią stała się jednym z największych sukcesów Gismondiego jako przedsiębiorcy.

Inżynier, profesor i przedsiębiorca

Jednym z najbardziej niezwykłych aspektów kariery Ernesto Gismondiego było połączenie działalności biznesowej z pracą naukową.

W latach 1964–1984 pełnił funkcję profesora silników rakietowych na Politecnico di Milano. Równocześnie rozwijał Artemide, budując jej pozycję na rynkach międzynarodowych.

To połączenie wiedzy akademickiej i doświadczenia biznesowego sprawiło, że Artemide zaczęła funkcjonować bardziej jak laboratorium badawczo-rozwojowe niż tradycyjny producent oświetlenia.

Gismondi był przekonany, że przyszłość branży należy do firm inwestujących w badania nad materiałami, optyką, energooszczędnością oraz wpływem światła na człowieka. Dziś takie podejście jest standardem, jednak w latach 60. i 70. było prawdziwą rewolucją.

Twórca filozofii „The Human Light”

Jednym z największych osiągnięć Ernesto Gismondiego było stworzenie filozofii „The Human Light”, która od lat 90. stanowi fundament działalności Artemide.

Według tej koncepcji światło nie jest wyłącznie elementem wyposażenia wnętrza. Powinno wspierać człowieka w codziennym życiu, wpływać na jego komfort, samopoczucie, efektywność pracy oraz relacje z otoczeniem.

To podejście wyprzedziło rozwój współczesnych trendów takich jak:

• Human Centric Lighting,
• Well-being Lighting,
• inteligentne systemy oświetlenia,
• architektura światła.

W praktyce wiele rozwiązań rozwijanych obecnie przez producentów oświetlenia bazuje na ideach, które Gismondi promował już kilkadziesiąt lat temu.

Projekty stworzone przez Ernesto Gismondiego

Choć najbardziej znany jest jako założyciel Artemide, Ernesto Gismondi był również aktywnym projektantem.

Do jego najważniejszych projektów należą między innymi:

• Discovery,
• Discovery Suspension,
• Nur,
• Sintesi,
• Miconos,
• Ilio,
• Megaron,
• Cata,
• Febe.

W wielu przypadkach projekty te stawały się pokazem możliwości technologicznych Artemide i wyznaczały nowe kierunki rozwoju nowoczesnego oświetlenia.

Szczególne znaczenie ma kolekcja Discovery, która zdobyła Compasso d’Oro i stała się symbolem nowej generacji oświetlenia LED. Jej najbardziej charakterystyczną cechą jest niemal niewidoczna forma, która po włączeniu zamienia się w jednolitą powierzchnię emitującą światło.

Nagrody i wyróżnienia

Dorobek Ernesto Gismondiego został doceniony przez najważniejsze instytucje związane z designem, technologią i przedsiębiorczością.

Najważniejsze wyróżnienia:

• Compasso d’Oro za całokształt działalności (1994)
• European Design Prize (1997)
• Ernst & Young Entrepreneur of the Year – Innovation (2008)
• Cavaliere del Lavoro nadany przez Prezydenta Republiki Włoskiej (2008)
• Ernst & Young Entrepreneur of the Year – Communication (2009)
• iF Product Design Award (2014)
• Red Dot Design Award (2017)
• Compasso d’Oro za lampę Discovery (2018)
• Compasso d’Oro alla Carriera – nagroda za całokształt twórczości (2018)

Warto pamiętać, że Compasso d’Oro jest uznawane za najważniejszą nagrodę w świecie włoskiego wzornictwa przemysłowego, często określaną mianem „Oscara designu”.

Dziedzictwo Ernesto Gismondiego

Trudno wskazać drugą osobę, która wywarła większy wpływ na rozwój współczesnego oświetlenia dekoracyjnego i architektonicznego niż Ernesto Gismondi.

To dzięki jego wizji Artemide przekształciła się z niewielkiego włoskiego przedsiębiorstwa w globalną markę obecną w ponad stu krajach świata. Pod jego kierownictwem powstały dziesiątki produktów nagradzanych Compasso d’Oro, a sama firma stała się jednym z symboli włoskiego designu.

Dla Artemide Gismondi był kimś znacznie więcej niż założycielem. Był człowiekiem, który zdefiniował DNA marki – połączenie technologii, innowacji, jakości światła i wzornictwa najwyższej próby. To właśnie dlatego jego nazwisko pozostaje jednym z najważniejszych w historii światowego designu i do dziś stanowi fundament tożsamości Artemide.

Michele De Lucchi należy do grona najbardziej wpływowych projektantów przemysłowych ostatnich kilkudziesięciu lat. Urodzony w 1951 roku we włoskim Ferrarze architekt i designer odegrał kluczową rolę w rozwoju współczesnego wzornictwa, a jego projekty na stałe wpisały się do historii światowego designu.

Karierę rozpoczynał w okresie włoskiego designu radykalnego, współpracując z legendarnymi grupami projektowymi Cavart, Alchimia oraz Memphis Group kierowaną przez Ettore Sottsassa. To właśnie doświadczenia zdobyte w tych środowiskach ukształtowały jego charakterystyczne podejście do projektowania, łączące funkcjonalność, technologię oraz emocjonalny wymiar przedmiotów codziennego użytku.

Największą sławę przyniosła mu współpraca z Artemide oraz stworzenie w 1987 roku lampy Tolomeo wspólnie z Giancarlo Fassiną. Projekt ten całkowicie odmienił sposób projektowania lamp biurkowych. Zamiast ukrywać mechanikę konstrukcji, De Lucchi uczynił ją integralnym elementem estetyki produktu. Aluminiowe ramiona, system równoważących sprężyn oraz minimalistyczna forma sprawiły, że Tolomeo stała się jedną z najważniejszych lamp w historii wzornictwa przemysłowego.

Popularność serii Tolomeo była tak duża, że z czasem rozrosła się do kilkudziesięciu wariantów obejmujących lampy biurkowe, ścienne, podłogowe, sufitowe oraz rozwiązania przeznaczone do zastosowań profesjonalnych. Do dziś pozostaje najważniejszą kolekcją w portfolio Artemide i jednym z najlepiej sprzedających się produktów w historii marki.

Poza Artemide Michele De Lucchi współpracował również z wieloma światowymi markami, między innymi:

• Olivetti,
• Philips,
• Siemens,
• Compaq,
• Vitra,
• Alessi,
• Kartell,
• Poltrona Frau,
• Hermès.

Jest także autorem licznych projektów architektonicznych realizowanych na całym świecie, w tym budynków biurowych, muzeów oraz przestrzeni korporacyjnych dla takich firm jak Deutsche Bank, Deutsche Bundesbahn, Telecom Italia czy UniCredit.

Najważniejsze projekty Michele De Lucchi

Wśród najbardziej znanych realizacji projektanta znajdują się:

• Artemide Tolomeo (1987)
• Artemide Castore
• Artemide Dioscuri
• Krzesło First dla Memphis Group
• Lampa Oceanic dla Memphis
• Seria urządzeń biurowych dla Olivetti
• Projekty wnętrz i showroomów dla największych marek europejskich

Nagrody i wyróżnienia

Michele De Lucchi jest laureatem najważniejszych światowych nagród w dziedzinie wzornictwa i architektury. Jego projekty wielokrotnie zdobywały prestiżowe wyróżnienia Compasso d’Oro – najważniejszą nagrodę włoskiego designu.

W 2018 roku otrzymał Compasso d’Oro za całokształt twórczości, co stanowi jedno z najwyższych wyróżnień w świecie wzornictwa przemysłowego.

Jego prace znajdują się obecnie w kolekcjach najważniejszych muzeów designu na świecie, w tym:

• Museum of Modern Art (MoMA) w Nowym Jorku,
• Centre Pompidou w Paryżu,
• Triennale di Milano,
• Vitra Design Museum.

Wpływ na Artemide

Trudno wskazać projektanta, który miał większy wpływ na współczesny sukces Artemide niż Michele De Lucchi. To właśnie dzięki Tolomeo marka zdobyła status globalnej ikony designu, a sama lampa stała się symbolem połączenia włoskiego wzornictwa, inżynierii oraz funkcjonalności.

Do dziś Tolomeo jest uznawana za jeden z najbardziej udanych projektów oświetleniowych w historii i punkt odniesienia dla wszystkich nowoczesnych lamp biurkowych.

Choć nazwisko Giancarlo Fassiny nie jest tak rozpoznawalne jak Michele De Lucchi czy Vico Magistretti, jego wkład w historię Artemide jest nie do przecenienia. To właśnie dzięki jego wiedzy technicznej powstały rozwiązania konstrukcyjne, które uczyniły lampę Tolomeo jedną z najbardziej funkcjonalnych i najdłużej produkowanych lamp biurkowych na świecie.

Fassina specjalizował się w projektowaniu mechanizmów ruchomych oraz systemów regulacji stosowanych w oświetleniu architektonicznym i biurowym. Jego podejście do projektowania zawsze opierało się na przekonaniu, że doskonały produkt musi być nie tylko piękny, ale przede wszystkim intuicyjny, trwały i niezawodny w codziennym użytkowaniu.

W latach 80. rozpoczął współpracę z Michele De Lucchim przy projekcie, który miał stać się nową interpretacją klasycznej lampy warsztatowej. Efektem tej współpracy była Tolomeo – produkt, który do dziś uznawany jest za wzór funkcjonalnego wzornictwa przemysłowego.

Współtwórca legendarnej lampy Tolomeo

Kiedy Michele De Lucchi opracowywał wizualną koncepcję nowej lampy biurkowej dla Artemide, Giancarlo Fassina odpowiadał za rozwiązanie najtrudniejszego problemu technicznego – stworzenie konstrukcji, która pozwoli użytkownikowi na płynną regulację położenia lampy bez utraty stabilności.

Inspiracją były tradycyjne lampy stosowane przez rybaków i rzemieślników, wyposażone w system linek i przeciwwag. Fassina przeanalizował istniejące rozwiązania i opracował nowoczesny mechanizm wykorzystujący aluminiowe ramiona oraz precyzyjnie dobrane sprężyny równoważące.

Dzięki temu Tolomeo mogła:

• obracać się w wielu płaszczyznach,
• utrzymywać wybraną pozycję bez blokad,
• zachować stabilność nawet przy maksymalnym wysunięciu ramienia,
• oferować wyjątkową trwałość przez wiele lat użytkowania.

Rozwiązania opracowane przez Fassinę są do dziś uznawane za wzorcowy przykład ergonomii w projektowaniu oświetlenia.

Dlaczego Tolomeo stała się światowym sukcesem

W świecie designu często mówi się o estetyce Tolomeo, jednak ogromna część sukcesu tej lampy wynika z jej inżynierii.

Przed pojawieniem się Tolomeo większość lamp biurkowych oferowała ograniczoną regulację lub wymagała stosowania skomplikowanych mechanizmów blokujących. Fassina stworzył system, który działał niemal intuicyjnie.

Użytkownik mógł jednym ruchem ustawić źródło światła dokładnie tam, gdzie było potrzebne. Ta pozornie prosta funkcjonalność była w rzeczywistości efektem zaawansowanych obliczeń mechanicznych i wielu prototypów.

To właśnie połączenie wizji Michele De Lucchiego i wiedzy technicznej Giancarlo Fassiny sprawiło, że Tolomeo zdobyła w 1989 roku prestiżową nagrodę Compasso d’Oro i stała się jednym z najważniejszych produktów w historii włoskiego designu.

Filozofia projektowania Giancarlo Fassiny

Fassina reprezentował podejście, które można określić jako „niewidzialną inżynierię”. Uważał, że najlepsze rozwiązania techniczne nie powinny przyciągać uwagi użytkownika, lecz działać w sposób naturalny i intuicyjny.

W jego projektach technologia nie była celem samym w sobie. Miała wspierać człowieka, poprawiać komfort użytkowania oraz zwiększać trwałość produktu.

To podejście doskonale wpisywało się w filozofię Artemide, która od lat rozwija koncepcję „The Human Light”, zakładającą projektowanie światła z myślą o potrzebach użytkownika.

Najważniejsze projekty Giancarlo Fassiny

Choć jego dorobek nie jest tak szeroko publikowany jak w przypadku wielu gwiazd designu, do najważniejszych realizacji związanych z Artemide należą:

• Artemide Tolomeo Table,
• Artemide Tolomeo Micro,
• Artemide Tolomeo Mini,
• Artemide Tolomeo Floor,
• Artemide Tolomeo Mega,
• rozwój kolejnych wariantów i systemów regulacyjnych w rodzinie Tolomeo.

To właśnie dzięki jego pracy kolekcja Tolomeo rozrosła się z pojedynczej lampy biurkowej do jednej z najbardziej rozbudowanych rodzin produktowych w historii współczesnego oświetlenia.

Dziedzictwo Giancarlo Fassiny w Artemide

Choć w historii designu często większą uwagę poświęca się projektantom odpowiedzialnym za wygląd produktów, przypadek Tolomeo pokazuje, jak ogromne znaczenie ma współpraca pomiędzy projektantem a inżynierem.

Bez doświadczenia Giancarlo Fassiny Tolomeo prawdopodobnie nigdy nie osiągnęłaby statusu ikony światowego wzornictwa. To właśnie jego rozwiązania konstrukcyjne sprawiły, że lampa nie tylko wyglądała nowocześnie, ale również oferowała funkcjonalność wyprzedzającą swoją epokę.

Dziś, ponad trzydzieści lat po premierze, Tolomeo pozostaje jednym z najlepiej sprzedających się modeli Artemide i jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli włoskiego designu. W dużej mierze jest to zasługa Giancarlo Fassiny – projektanta, który udowodnił, że prawdziwa innowacja często kryje się w szczegółach niewidocznych na pierwszy rzut oka.

Richard Sapper – twórca rewolucyjnej lampy Tizio i legenda światowego wzornictwa przemysłowego

Richard Sapper należy do grona najbardziej wpływowych projektantów przemysłowych XX wieku. Przez ponad pięć dekad swojej działalności stworzył produkty, które na trwałe zmieniły sposób projektowania elektroniki użytkowej, wyposażenia biur oraz oświetlenia. Jego projekty łączyły technologiczną innowacyjność z niezwykłą prostotą formy, dzięki czemu wiele z nich pozostaje aktualnych i pożądanych do dziś.

Urodzony w 1932 roku w Monachium projektant rozpoczął karierę jako stylista w Mercedes-Benz, jednak prawdziwy rozgłos zdobył po przeprowadzce do Mediolanu – światowej stolicy wzornictwa przemysłowego. To właśnie we Włoszech rozwinął swój unikalny język projektowy, oparty na funkcjonalności, inżynierii i ponadczasowej estetyce.

Przez całe życie współpracował z największymi światowymi markami, takimi jak IBM, Alessi, Fiat, Knoll, Kartell czy Artemide, tworząc produkty, które stały się ikonami designu i trafiły do kolekcji najważniejszych muzeów na świecie.

Richard Sapper i Artemide

W historii Artemide Richard Sapper zapisał się przede wszystkim jako twórca lampy Tizio – jednego z najbardziej przełomowych projektów oświetleniowych XX wieku.

Kiedy na początku lat 70. rozpoczął współpracę z Artemide, rynek lamp biurkowych był stosunkowo konserwatywny. Większość modeli opierała się na podobnych rozwiązaniach konstrukcyjnych stosowanych od dziesięcioleci. Sapper postanowił całkowicie zerwać z tym schematem.

Efektem jego pracy była zaprezentowana w 1972 roku lampa Tizio, która natychmiast przyciągnęła uwagę projektantów, architektów i inżynierów na całym świecie.

Tizio – projekt, który wyprzedził swoją epokę

Tizio była czymś więcej niż kolejną lampą biurkową. Stanowiła demonstrację możliwości nowoczesnej inżynierii i wzornictwa przemysłowego.

Największą innowacją było całkowite wyeliminowanie tradycyjnych przewodów elektrycznych biegnących przez ramiona lampy. Zamiast tego Sapper wykorzystał metalowe elementy konstrukcyjne jako przewodniki prądu.

Dzięki temu:

• zniknęły widoczne kable,
• konstrukcja stała się lżejsza wizualnie,
• zwiększono trwałość produktu,
• poprawiono ergonomię użytkowania.

Drugim przełomowym rozwiązaniem było zastosowanie systemu przeciwwag zamiast klasycznych sprężyn. Pozwoliło to na niezwykle płynną regulację położenia źródła światła przy zachowaniu idealnej stabilności.

Do dziś wiele współczesnych lamp biurkowych wykorzystuje rozwiązania inspirowane konstrukcją Tizio.

Pierwsza designerska lampa halogenowa

Tizio była również jednym z pierwszych produktów na świecie wykorzystujących miniaturowe źródło światła halogenowego w lampie biurkowej.

W latach 70. technologia halogenowa była jeszcze nowością. Pozwalała uzyskać znacznie większą ilość światła przy mniejszych wymiarach źródła.

Sapper dostrzegł potencjał tej technologii i wykorzystał ją do stworzenia wyjątkowo kompaktowej głowicy lampy.

To właśnie dzięki temu Tizio zyskała charakterystyczną sylwetkę, która przez kolejne dekady stała się symbolem nowoczesnego wzornictwa technicznego.

Ikona muzeów designu

Niewiele produktów oświetleniowych osiągnęło status porównywalny z Tizio.

Lampa znajduje się obecnie w kolekcjach najważniejszych instytucji zajmujących się designem i sztuką użytkową, między innymi:

• Museum of Modern Art (MoMA) w Nowym Jorku,
• Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku,
• Triennale di Milano,
• licznych muzeach wzornictwa przemysłowego na całym świecie.

Dla wielu historyków designu Tizio jest jednym z najbardziej wpływowych projektów oświetleniowych drugiej połowy XX wieku.

Projekty Richarda Sappera poza Artemide

Choć Tizio pozostaje jego najbardziej znanym projektem dla Artemide, dorobek Richarda Sappera jest znacznie szerszy.

Do jego najważniejszych realizacji należą:

• IBM ThinkPad 700C,
• IBM ThinkPad 701 („Butterfly Keyboard”),
• Radio TS 502 dla Brionvega,
• Czajnik 9091 dla Alessi,
• Krzesła i meble dla Knoll,
• Produkty dla Fiat, Kartell i Alessi,
• Systemy komputerowe IBM.

Szczególnie seria komputerów IBM ThinkPad uznawana jest za jedną z największych ikon wzornictwa technologicznego w historii elektroniki użytkowej.

Charakterystyczna czarna obudowa ThinkPadów stała się wzorem dla całej branży komputerowej.

Nagrody i wyróżnienia

Richard Sapper był wielokrotnym laureatem najważniejszych nagród świata designu.

W trakcie swojej kariery zdobył między innymi:

• 11 nagród Compasso d’Oro,
• liczne nagrody IF Design Award,
• wyróżnienia Red Dot Design,
• nagrody ADI za wzornictwo przemysłowe.

Tak imponujący dorobek stawia go w gronie najbardziej utytułowanych projektantów XX wieku.

W 2012 roku otrzymał Compasso d’Oro za całokształt twórczości, będące jednym z najwyższych wyróżnień w świecie wzornictwa przemysłowego.

Filozofia projektowania Richarda Sappera

Sapper uważał, że dobry design nie powinien być dekoracją. Jego zadaniem jest rozwiązywanie problemów użytkownika w możliwie najbardziej elegancki sposób.

Dlatego jego projekty nigdy nie były przesadnie ozdobne. Każdy element miał jasno określoną funkcję.

To podejście doskonale współgrało z filozofią Artemide, która od początku działalności stawiała na połączenie technologii, ergonomii i jakości światła.

Tizio jest najlepszym przykładem tego podejścia – lampą, która wygląda nowocześnie nawet ponad pięćdziesiąt lat po premierze.

Dziedzictwo Richarda Sappera w historii Artemide

Jeśli Tolomeo jest największym sukcesem komercyjnym Artemide, to Tizio pozostaje jednym z najważniejszych osiągnięć technologicznych marki.

Projekt Richarda Sappera pokazał, że oświetlenie może być jednocześnie funkcjonalne, innowacyjne i piękne. Stał się inspiracją dla całych pokoleń projektantów oraz jednym z produktów, które zbudowały międzynarodową reputację Artemide.

Do dziś Tizio uznawana jest za jedną z najważniejszych lamp w historii światowego wzornictwa przemysłowego, a Richard Sapper pozostaje jedną z największych postaci, jakie kiedykolwiek współpracowały z marką Artemide.

Vico Magistretti należy do grona najbardziej wpływowych projektantów i architektów w historii włoskiego wzornictwa. Jego twórczość odegrała kluczową rolę w rozwoju designu powojennych Włoch, a stworzone przez niego projekty do dziś stanowią punkt odniesienia dla kolejnych pokoleń projektantów.

Urodzony w Mediolanie w 1920 roku Magistretti pochodził z rodziny architektów. Już od najmłodszych lat miał kontakt z architekturą i sztuką użytkową, co w naturalny sposób wpłynęło na jego późniejszą karierę. Po ukończeniu studiów architektonicznych rozpoczął działalność zawodową, szybko stając się jednym z liderów włoskiego modernizmu.

Jego projekty wyróżniały się wyjątkową prostotą, elegancją i funkcjonalnością. Magistretti wierzył, że dobry design nie powinien być skomplikowany. Przeciwnie – prawdziwa jakość projektu polega na umiejętności redukcji formy do absolutnego minimum bez utraty funkcjonalności.

To właśnie ta filozofia sprawiła, że jego produkty przetrwały próbę czasu i pozostają aktualne nawet kilkadziesiąt lat po premierze.

Współpraca z Artemide

Historia współpracy Vico Magistrettiego z Artemide należy do najważniejszych rozdziałów w dziejach marki.

W połowie lat 60., kiedy Artemide była jeszcze stosunkowo młodym przedsiębiorstwem, Magistretti stworzył projekt, który miał całkowicie odmienić przyszłość firmy. Była nim lampa Eclisse, zaprezentowana w 1965 roku.

Projekt natychmiast zwrócił uwagę środowiska projektowego i bardzo szybko stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych produktów włoskiego wzornictwa przemysłowego.

Do dziś Eclisse pozostaje jedną z największych ikon designu XX wieku oraz jednym z najlepiej sprzedających się modeli w historii Artemide.

Eclisse – lampa, która zdobyła świat

Nazwa Eclisse oznacza po włosku „zaćmienie” i bezpośrednio nawiązuje do sposobu działania lampy.

Magistretti stworzył niezwykle prosty, a jednocześnie genialny mechanizm regulacji światła. Wewnątrz zewnętrznej obudowy umieszczono ruchomy wewnętrzny klosz, który można obracać wokół źródła światła.

Dzięki temu użytkownik może płynnie regulować ilość emitowanego światła bez stosowania tradycyjnych ściemniaczy.

Inspiracją dla projektu były zjawiska astronomiczne związane z zaćmieniem Księżyca i Słońca. Efekt ten nadał lampie wyjątkowy charakter, który do dziś wyróżnia ją na tle innych produktów.

Najważniejsze cechy Eclisse:

• charakterystyczna geometryczna forma,
• możliwość regulacji światła poprzez obrót klosza,
• kompaktowe rozmiary,
• ponadczasowy wygląd,
• wyjątkowa prostota konstrukcji.

To właśnie dzięki połączeniu funkcjonalności i rzeźbiarskiej formy Eclisse stała się jedną z najważniejszych lamp w historii światowego designu.

Compasso d’Oro i międzynarodowe uznanie

W 1967 roku Eclisse otrzymała prestiżową nagrodę Compasso d’Oro, uznawaną za najważniejsze wyróżnienie we włoskim wzornictwie przemysłowym.

Nagroda ta była przełomowym momentem zarówno dla samego Magistrettiego, jak i dla Artemide.

Wyróżnienie potwierdziło, że włoski design zaczyna odgrywać coraz większą rolę na arenie międzynarodowej, a Artemide staje się jednym z najważniejszych producentów nowoczesnego oświetlenia.

Do dziś Eclisse jest uznawana za jeden z najbardziej znaczących projektów, które kiedykolwiek zdobyły Compasso d’Oro.

Projekty Vico Magistrettiego poza Artemide

Choć Eclisse pozostaje jego najbardziej znanym projektem dla Artemide, dorobek Magistrettiego jest znacznie szerszy.

Przez dziesięciolecia współpracował z wieloma legendarnymi włoskimi producentami mebli i wyposażenia wnętrz.

Do jego najbardziej znanych projektów należą:

• Eclisse dla Artemide,
• Atollo dla Oluce,
• Carimate dla Cassina,
• Maralunga dla Cassina,
• Selene dla Artememide,
• Maui dla Kartell,
• Chimera dla Artemide.

Wiele z tych produktów uznawanych jest dziś za klasyki światowego wzornictwa i nadal znajduje się w regularnej produkcji.

Nagrody i wyróżnienia

Dorobek Vico Magistrettiego został wielokrotnie doceniony przez najważniejsze instytucje związane z designem.

W trakcie swojej kariery zdobył między innymi:

• dwa Compasso d’Oro,
• liczne wyróżnienia ADI,
• Medal Gold SIAD,
• nagrody za całokształt działalności projektowej.

Jego prace znajdują się obecnie w zbiorach najważniejszych muzeów designu na świecie, w tym:

• Museum of Modern Art (MoMA) w Nowym Jorku,
• Victoria and Albert Museum w Londynie,
• Die Neue Sammlung w Monachium,
• Triennale di Milano.

To grono instytucji, do którego trafiają wyłącznie projekty mające szczególne znaczenie dla historii wzornictwa.

Filozofia projektowania Vico Magistrettiego

Magistretti był zwolennikiem projektowania opartego na prostocie i inteligentnym wykorzystaniu form geometrycznych.

Uważał, że dobry projekt powinien być zrozumiały dla użytkownika już przy pierwszym kontakcie. Nie interesowało go tworzenie produktów opartych na chwilowych trendach czy dekoracyjności.

Zamiast tego skupiał się na:

• funkcjonalności,
• ergonomii,
• trwałości,
• ponadczasowej estetyce.

To właśnie dzięki takiemu podejściu jego projekty pozostają aktualne nawet po kilkudziesięciu latach od premiery.

Dziedzictwo Vico Magistrettiego w historii Artemide

Trudno przecenić wpływ Vico Magistrettiego na rozwój Artemide. Eclisse była jednym z pierwszych produktów, które przyniosły marce międzynarodowe uznanie i pokazały światu potencjał włoskiego wzornictwa.

Dla wielu kolekcjonerów oraz historyków designu Eclisse pozostaje symbolem złotej ery włoskiego modernizmu. Jest przykładem projektu, który dzięki swojej prostocie i pomysłowości stał się ponadczasowy.

Ponad pół wieku po premierze lampa nadal znajduje się w ofercie Artemide i jest kupowana zarówno przez miłośników designu, jak i osoby poszukujące wyjątkowego oświetlenia do współczesnych wnętrz.

To najlepszy dowód na to, że Vico Magistretti stworzył nie tylko udaną lampę, ale prawdziwą ikonę światowego wzornictwa.

• Tolomeo
• Tizio
• Logico
• Nur
• Castore
• Pirce
• Demetra
• Discovery
• Mercury
• Alphabet of Light
• Gople
• Arrival
• Yanzi
• Vine
• Ameluna
• Chlorophilia
• Empatia
• Ilio
• Calipso
• Cabildo
• Cadmo
• Cosmic
• Leaf
• Angel
• Copernico
• Choose

• Decomposé
• Dioscuri
• Droplet
• Eclisse
• Edge
• Falkland
• Fato
• Febe
• Flexia
• Outdoor
• Huara
• Ixa
• Ipno
• La Petite
• Laguna
• La Linea
• Look at Me
• Melampo
• Mesmeri
• Meteorite
• Miconos
• Nesso
• Nessino
• Oblique
• O
• Pipe

• Shogun
• Talak
• Talo
• Tagora
• Teti
• Unterlinden
• Vector
• nh
• IN-EI Issey Miyake
• Curiosity
• Come Together
• Callimaco
• Chimera
• Dalù Boalum
• Alfa
• Athena
• Onfale
• Orsa
• Reeds
• Skydro
• Scopas
• Stellar Nebula
• Alambicco
• Zephyr
• Somnium
• Vea